Jessica – nowy instrument Komisji Europejskiej służący rewitalizacji

konferencja poświęcona inicjatywie Jessica

23 czerwca br. pod przewodnictwem Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego Władysława Husejki w sali sesyjnej Sejmiku odbyła się konferencja poświęcona inicjatywie Jessica. Jej celem była prezentacja możliwości, jakie da Jessica samorządom w województwie zachodniopomorskim w rewitalizacji obszarów miejskich, poprzemysłowych i powojskowych.

Wśród mówców byli m. in. przedstawiciel Komisji Europejskiej Pan Jaroslav Straka, pracownicy Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) oraz Banku Rady Europy (BRE). Możliwości finansowania projektów rewitalizacyjnych przez samorządy omówił przedstawiciel międzynarodowej instytucji finansowej Dexia. Przedsiębiorstwo PSR Brownfield Developers przedstawiło swoje osiągnięcia z zakresu rekonwersji obszarów zdegradowanych i zanieczyszczanych. Swoje plany rewitalizacyjne przedstawiły również Szczecin i Koszalin.

W założeniu Inicjatywy Jessica jest powołanie Funduszu Powierniczego, który ma zostać zasilony środkami Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego (RPO WZ). Ma to być niespełna 35,5 mln EUR przeznaczonych w RPO WZ na działania rewitalizacyjne. Następnie środki te zostaną umieszczone w powołanych z udziałem jednostek samorządu terytorialnego funduszach miejskich, do których trafiłyby środki RPO WZ powiększone o wkład międzynarodowych instytucji finansowych (jak np. wspomniane powyżej EBI, BRE, Dexia). W zamierzeniu twórców inicjatywy JESSICA fundusze miejskie powinny być finansowo doposażone również przez samorządy, a w określonych przypadkach, także przez podmioty prywatne. 

Generalną ideą Inicjatywy Jessica jest stwarzanie warunków na generowanie trwałego rozwoju gospodarczego i społecznego obszarów zdegradowanych, które bez odpowiednio ukierunkowanej interwencji środków publicznych skazane będą na dalszą marginalizację. Jessica zakłada współdziałanie środków publicznych i prywatnych, gdzie środki publiczne mają stworzyć odpowiednie warunki (np. odnowić drogi, chodniki, budynki) dla ulokowania się kapitału prywatnego, który z kolei doprowadzi do powstania atrakcyjnych miejsc pracy czy też nowych osiedli mieszkaniowych (np. lofty). 

Fundusze miejskie finansowałyby przedsięwzięcia wskazane w Lokalnych Programach Rewitalizacyjnych w sposób odnawialny poprzez pożyczki, gwarancje, wejścia kapitałowe i dotacje. W ten sposób środki na rewitalizację z RPO WZ po pierwsze wracałyby do funduszów miejskich, które jako instytucje będą działać dalej po zakończeniu wdrażania RPO WZ, zwielokrotniając w ten sposób oddziaływanie środków RPO WZ. Po drugie, dzięki dodatkowemu wkładowi wymienionych powyżej instytucji i innych partnerów, środków na rewitalizację  będzie znacznie więcej, co da możliwość jednoczesnej realizacji większej ilości projektów.

Prace nad przygotowaniem instytucjonalnym i prawnym do wdrażania Inicjatywy Jessica potrwają do końca bieżącego roku. Oprócz Zachodniopomorskiego, rozmowy z EBI nt. wdrażania inicjatywy Jessica prowadzą Wielkopolska, Dolnośląskie i Małopolska. Pozostałe województwa wybrały konwencjonalną metodę wspierania projektów rewitalizacyjnych tzn. bezzwrotne dotacje, gdzie uruchomienie konkursów będzie możliwe dopiero po zaakceptowaniu przez Komisję Europejską programu pomocowego dot. rewitalizacji.

Zalaczniki: