Inicjatywa Jeremie i Jessica

WZP / RPO / konferencja / Inicjatywa Jeremie i Jessica /

Inicjatywa: JEREMIE I JESSICA

Swoistym pilotażem w poszukiwaniu przez Unię Europejską nowych i efektywniejszych dróg dla dystrybucji unijnych milionów są dwie inicjatywy: JEREMIE i JESSICA, bo przecież zamiast bezzwrotnej dotacji, można dać pożyczkę lub udzielić poręczenia dla kredytu bankowego. W ten sposób raz podarowany regionowi milion euro zamiast jednorazowego skonsumowania, wraca z odsetkami. Kapitał się powiększa i można pożyczyć lub poręczyć jeszcze raz i tak w nieskończoność. Udzielanie dotacji dla inwestycji generujących przychody bywa skomplikowane ze względu na obwarowania związane z pomocą publiczną i luką finansową. Wobec tego dlaczego w zamian nie „wejść w inwestycje” kapitałowo w formie Partnerstwa Publiczno-Prywatnego (PPP). Wtedy, po paru latach, będzie można sprzedać udziały w powołanej spółce odzyskując włożony kapitał. Do tego z zyskiem.

W przypadku Inicjatywy JESSICA (akronim: Joint European Support for Sustainable Investment In City Areas - Wspólne Europejskie Wsparcie na rzecz Trwałych Inwestycji na Obszarach Miejskich) zamiast udzielania jednorazowych, bezzwrotnych dotacji tworzone są finansowe wehikuły, które stają się nowymi aktorami gospodarczymi w regionie i pozostają w nich już na stałe. Tymi wehikułami będą Fundusze Rozwoju Obszarów Miejskich. Środki zamiast znikać, wracają i „pączkują”. Stosowane instrumenty również mogą być „elastyczne”, tzn. dostosowywać się do panującej sytuacji, np. w czasie recesji wspomniany wehikuł finansowy w ramach Inicjatywy JESSICA może oferować więcej instrumentów wysokiego ryzyka, rekompensując potencjalnym beneficjentom utrudniony dostęp do kapitału.

JESSICA w założeniu pomysłodawców jest mechanizmem dystrybucyjnym dla środków publicznych skierowanych na rewitalizację obszarów miejskich. Jednakże proponowaną konstrukcję finansowania można zastosować również dla inwestycji w innych obszarach np.: w infrastrukturę turystyczną, transport publiczny, kulturę, uzbrajanie terenów inwestycyjnych.

Kolejnym ważnym aspektem jest możliwość „kojarzenia” środków publicznych (czy to unijnych, czy też JST) z kapitałem prywatnym. JESSICA pozwala nam spojrzeć w nowy sposób na funkcje środków unijnych w zderzeniu z zyskownością finansowanych operacji.

W tradycyjnym modelu „dotacyjnym” beneficjent jest w pewnym sensie „karany”, gdy stworzona przez niego z udziałem środków unijnych infrastruktura przynosi dochody. Tą „karą” jest obniżony poziom dofinansowania, wynikający albo z tzw. luki finansowej, albo z mapy pomocy publicznej (jeśli jego projekt jest objęty zasadami pomocy publicznej).

Tak to wygląda w przypadku systemu „dotacyjnego”. Zastosowanie inżynierii finansowej w ramach Inicjatywy JESSICA pozwoli odwrócić to myślenie. Tutaj za potencjalny przychód z projektu wnioskodawca przestaje być „karany”, a zaczyna być premiowany. W JESSICA zysk staje się głównym motorem rozwojowym.

Na tym polega właśnie innowacyjność w myśleniu o interwencji publicznej. Jednostki Samorządu Terytorialnego i inne podmioty publiczne w JESSICA zmuszone są do poszukiwania prorynkowych rozwiązań. Interwencja publiczna przestaje zastępować brak inwestycji rynku, a staje się uzupełnieniem dla kapitału prywatnego. W JESSICA interwencja środków publicznych (połączonych środków RPO oraz JST) ma umożliwić kapitałowi prywatnemu rozwiązanie powstałych problemów (gospodarcze odrodzenie podupadłych dzielnic miast).

W pewnym sensie JESSICA pojawia się tam, gdzie dziś prywatny kapitał, z różnych względów, obawia się zainwestować – np. ze względu na małą atrakcyjność terenów, wysoką przestępczość, skupisko patologii. Dzięki JESSICA fundusz miejski weźmie na siebie znaczną część ryzyka związanego z inwestycją. Ponadto JST otrzymają bardzo wiarygodnego partnera, czyli Europejski Bank Inwestycyjny.

Wola wdrożenia Inicjatywy JESSICA oraz utworzenia przy współpracy z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym Funduszu Powierniczego w województwie zachodniopomorskim została wyrażona w Uchwale Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego nr 310/09 z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie wyrażenia zgody na podpisanie Porozumienia z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym (EBI) dot. powołania Funduszu Powierniczego JESSICA z zastrzeżeniem zawarcia umowy o dofinansowanie we wdrażaniu Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013.

W dniu 30 lipca br. została podpisana umowa pomiędzy województwem zachodniopomorskim a EBI powołująca Fundusz Powierniczy JESSICA. Środki jakimi będzie dysponował Fundusz Powierniczy zainwestowane zostaną w Fundusze Rozwoju Obszarów Miejskich (FROM) tworzone przez lokalnych operatorów procesu rewitalizacji. Wsparcie będzie miało charakter zwrotny (kredyty, wejścia kapitałowe) i po zrealizowaniu przedsięwzięć, na które zostało przyznane, środki będą wracać do Funduszu Powierniczego.

Rolą Menadżera Funduszu Powierniczego JESSICA (EBI) będzie m.in.: przygotowanie i wdrożenie procedur wyboru FROMów, podpisanie oraz kontrola realizacji umów operacyjnych (dotyczących poszczególnych FROMów). Ponadto EBI zaangażowane będzie w działania promocyjne i szkoleniowe mające na celu jak najlepsze wdrożenie Inicjatywy JESSICA oraz rozwój procesów rewitalizacyjnych w województwie zachodniopomorskim. W celu realizacji zadań menadżera Funduszu Powierniczego JESSICA EBI powoła swoje przedstawicielstwo w Szczecinie.

JEREMIE jest inicjatywą powstałą za sprawą Komisji Europejskiej, Europejskiego Banku Inwestycyjnego i Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego (EFI). Stanowi odpowiedź na zwiększone zapotrzebowanie sektora MŚP w zakresie poprawy dostępu do funduszy wparcia rozwoju mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw w Unii Europejskiej, pomagając w przełamywaniu jednej z największych barier utrudniających dynamiczny rozwój tego sektora gospodarki. Jej adresatami są rządy lub władze regionalne, a głównymi odbiorcami oczywiście przedsiębiorstwa. W Polsce inicjatywa JEREMIE jest wdrażana na dwóch poziomach: krajowym w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej oraz na poziomie regionalnym w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych Województw: Dolnośląskiego, Łódzkiego, Pomorskiego, Wielkopolskiego i Zachodniopomorskiego.

JEREMIE ma na celu przede wszystkim wypełnienie istniejącej luki w kreowaniu aktywności gospodarczej mikro i małych przedsiębiorstw będących najczęściej w początkowej fazie działalności. Oznacza to, że działanie Funduszu Powierniczego JEREMIE powinno być ukierunkowane na obszar „niesprawności” rynku.

JEREMIE ma dostarczać kapitał na inwestycje podmiotom, które z wielu przyczyn, nie mają dostępu do bankowych linii kredytowych. O jakich przyczynach jest mowa? Choćby wysokie ryzyko, z jakim wiąże się kredytowanie początkujących, innowacyjnych, dynamicznie rozwijających się lub po prostu małych firm. Instrumenty finansowe wspierane w ramach Funduszu Powierniczego mają się pojawiać tam, gdzie tradycyjny sektor bankowy odmawia mikro i małym przedsiębiorcom udzielania kredytów na rozwój prowadzonej przez nich działalności lub wymaga spełnienia dodatkowych warunków. W tym miejscu warto podkreślić, iż sama inicjatywa, co do zasady jest przedsięwzięciem o charakterze non – profit. Stąd słowo „misja” wydaje się być jak najbardziej na miejscu.

Inicjatywa JEREMIE może być realizowana w 2 wariantach:

- z Europejskim Funduszem Inwestycyjnym,

- bez Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego.

Obydwa sposoby realizacji dają szansę na poprawę efektywności w wykorzystaniu środków pomocowych wspierających rozwój przedsiębiorczości. Dzięki nim możemy korzystać z doświadczeń innych państw i regionów realizujących Inicjatywę JEREMIE oraz możemy liczyć na szybką pomoc Komisji Europejskiej w rozwiązywaniu pojawiających się problemów. Oferta skierowana do MŚP jest lepsza i łatwiej dostępna. Drugi wariant daje dodatkowo możliwość dokonania wyboru Menadżera Funduszu Powierniczego JEREMIE w otwartym konkursie, którego zasady określa Zarząd Województwa.

Wdrożenie Inicjatywy JEREMIE w województwie zachodniopomorskim ma przede wszystkim na celu wspieranie rozwoju zachodniopomorskich mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw - poprzez poprawę ich dostępności do kapitału – rozumianą jako zaoferowanie kompleksowego, elastycznego i skutecznego systemu instrumentów inżynierii finansowej dla sektora MSP.

Wsparcie w ramach Inicjatywy JEREMIE będzie skierowane do całego sektora MŚP, jednak szczególne preferencje uzyskają mikro – i małe firmy znajdujące się w początkowej fazie funkcjonowania (działające nie dłużej niż 2 lata), a także firmy powstające w gminach o niskiej aktywności gospodarczej lub na terenach wiejskich - dla których problemem, obok braku kapitału, jest także brak doświadczenia i umiejętności efektywnego zarządzania firmą, brak „dobrych praktyk” czy ograniczony dostęp do specjalistycznych szkoleń lub usług doradczych w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Menadżer Funduszu Powierniczego będzie dążył do zapewnienia sektorowi MŚP kompleksowego wsparcia, które pozwoliłoby na lepsze wykorzystanie środków, które trafiać będą do przedsiębiorstw w formie określonego instrumentu finansowego. Ponadto działania w ramach Inicjatywy JEREMIE będą ukierunkowane na przedsiębiorstwa zorientowane na innowacje (szczególnie technologiczne) oraz na te, które bazują na specyficznym potencjale lokalnym/regionalnym, np. potencjale turystycznym regionu.

Środki w ramach JEREMIE mają przyczyniać się do rozwoju przedsiębiorstwa oraz zapewniać mu długofalowe korzyści, dlatego preferowane będzie wspieranie realizacji przedsięwzięć inwestycyjnych.

+ o -

-------------------------------

Konferencja pod patronatem
Ministerstwa Rozwoju Regionalnego

-------------------------------

Patronat medialny